FOLİK ASİD…..B9 Vitamini…

folik

Folik asit suda eriyebilen bir B vitamini olup, aynı zamanda vitamin B9 olarak da bilinir. Folik asit veya doğal biçimi ile folat, önemli birçok fizyolojik süreç için gereklidir. Böylece, hem çocuk hem de yetişkinlerin folik asiti belirli bir miktarda almaları gerekir; folik asit eksikliği anemiye ve ciddi doğum anomalilerine sebep olabilir. (Biz “folat” terimini vücutta bulunduğu biçimi için, “folik asiti” ise daha çok takviyelerdeki kararlı şekli için kullanırız.)

Yüksek seviyede folat meyve ve sebzelerde, özellikle yapraklı sebzelerde (ıspanak ve marul gibi) ve ayrıca mercimek, bezelye ve hamur mayasında bulunurw2. İnsanlar vücutlarında folat sentezi yapamazlar. Bu da insanların diyetlerinde yeterli düzeyde folat bulunması gerektiğine işaret eder. Folat eksikliğinin vücudun folat emiliminin düşmesi gibi çok sayıda biyolojik nedeni olmakla birlikte, bunun en yaygın nedeni insanların çok daha az folat (veya folik asit) tüketmesidir.

Folat, vücutta biyolojik olarak aktif folik asit formu olan tetrahidrofolata çevrilir. Tetrahydrofolate and its derivatives are essential co-enzymes in various carbon transfer reactions, receiving and accepting one-carbon units such as the methyl group (CH3). Metil grubu (CH3) gibi tek karbon ünitelerini alıp-veren çeşitli karbon transfer reaksiyonunda tetrahidrofolat ve türevleri birer koenzim olarak rol alırlar.

Bir dizi biyokimyasal reaksiyon tetrahidrofolatı kullanarak nükleotid sentezinde önemli bir substrat olan metil-tetrahidrofolatı oluşturur. Örneğin, B12 vitamini ile birlikte metil-tetrahidrofolat, bir pirimidin olan timin bazının (DNA’da) ve bunun yanısıra pürin bazları olan adenin ve guanin (hem DNA’da hem de RNA’da) oluşumu için gereklidir.

Tetrahidrofolat birkaç önemli amino asitin sentezi için de gereklidir. Örneğin tetrahidrofolat, homosisteinin metiyonine metilasyonu için gerekli bir ko-enzimdir. Bilindiği gibi metiyonin DNA ve RNA’nın metilasyonu gibi birçok biyokimyasal reaksiyonda görev alan bir amino asittir.

Hem DNA hem de RNA sentezinde folatın yeterli miktarda olması gerekir ve dolayısıyla hücre oluşumu ve yenilenmesi için elzemdir. Bu özellikle hızlı bölünme ve büyüme gösteren tüm hücreler için önemlidir (örneğin, hamilelik ve bebeklik dönemi ve aynı zamanda hayat boyunca kemik iliğinde olduğu gibi). Kanserli dokularda da hızlı hücre bölünmesi olduğundan, bu durum kansere karşı bir mekanizma olarak kullanılabilir: kemoterapide kullanılan bazı ilaçlar (örneğin metotreksat) aslında folat metabolizmasını hedef alarak tümörün büyüme hızını sınırlamaktadır.

Folik asit eksikliği

Hamileliğin ilk üç ayında, folik asit eksikliği embriyonun merkezi sinir sisteminin malformasyonuna sebep olabilir ve bu da spina bifida gibi nöral tüp defektlerine veya beyin ve kafatası malformasyonlarına yol açabilir. Günlük beslenmede 400 mikrogram folik asit alınmasının embriyoda nöral tüp defektlerini % 70 oranına azalttığı gösterilmiştir. Diğer çalışmalar folik asit takviyesinin embriyonun diğer gelişmekte olan organları için de önemli olduğunu ve kalp, uzuv defektleri veya yarık damak riskini azalttığını ortaya koymuştur.

Tüm bu nedenlerden dolayı, pek çok ülkede gebelikte folik asit takviyesinin başlaması standart bir uygulama halini almıştır; Almanya ve diğer bazı ülkelerde hamile kalmayı planlıyorlarsa kadınlara folik asit almaları önerilmektedir. Günümüzde, hamile veya hamileliği planlayan kadınlar için folik asitin uluslararası tavsiye edilen günlük takviye miktarı 400 mikrogramdır. Çeşitli araştırma grupları baba olmayı planlayan erkeklerin de günlük folik asit alımını artırmaları gerektiğini ileri sürmüşlerdir. Erkeklerde folik asitin spermdeki kromozomal defektleri azalttığı gösterilmiştir.

Folik asit eksikliğinin sebep olduğu diğer bir durum megaloblastik anemi olup, hem erkek hem de bayan her yaştan insanı etkileyebilir. Folik asit eksikliği kemik iliğindeki hücre bölünme oranını düşürüp, daha az sayıda fakat daha büyük ve olgunlaşmamış kırmızı kan hücrelerinin (eritrositler) ortaya çıkmasına neden olur. Bu anormal eritrositler dokulara daha az oksijen taşıır ve kendinizi yorgun hissedip, zayıf ve nefes darlığı çekebilirsiniz. Diğer etkileri solgunluk ve mide ülseri gibi gastrointestinal semptomları içerir. Folik asit eksikliğinden kaynaklanan anemi folik asit takviyesi ile tedavi edilebilir. Çünkü kırmızı kan hücresinin ortalama ömrü 40 gündür ve hepsinin yenilenmesi gerekir. Bu nedenle, tedavinin tam olarak etkili olması için yaklaşık 120 gün gerekir.

Vitamin B12 eksikliği, DNA sentezinde folik asit ve B12 vitamininin birbirine bağımlı etkilerinden dolayı benzer belirtilerle ortaya çıkar. Fakat folik asit eksikliği ile ortaya çıkan anemiden farklı olarak, B12 vitamini eksikliği geriye dönüştürülemeyen nörolojik sorunlara sebep olabilir. Açıkçası, anemiyi doğru olarak tedavi edebilmek için hangi nedenden olduğunun bilinmesi gerekir. Erken dönemlerinde (nörolojik problemleri ortaya çıkmadan önce), iki tipi eksiklik kan düzeylerinde bu iki vitamin seviyesinin incelenmesi ile ayırt edilebilir.

Folik asit eksikliğinin bir diğer olası sonucu ise homosistein birikmesidir (homosistein normalde tetrahidrofolat tarafından metiyonine metillenir). Kükürt içeren bu amino asitin kandaki düzeyi kalp-damar hastalıkkları riskinin artışı ile ilişkili bulunmuştur.

Kan plazma adı verilen bir sıvıdan oluşur. Plazma 4 kısma ayrılır:

Kırmızı Kan Hücreleri: Vücuda oksijen taşır
Beyaz Kan Hücreleri: Bağışıklık sistemi içinde yer alır, vücudu enfeksiyonlardan korur.
Platalet: Kanın pıhtılaşmasını sağlayan yapıdır.
Protein ve Diğer Kimyasallar: Çeşitli fonksiyonları vardır.

Kırmızı kan hücreleri kemik iliğinde üretilir ve kan dolaşımına günde milyonlarcası salınır. Kırmızı kan hücresinin ortalama ömrü 120 gündür. Bu yüzden eski olanların yerine geçmesi için sürekli üretimine ihtiyaç vardır. Kırmızı kan hücreleri hemoglobin adı verilen bir kimyasal içerir. Hemoglobin oksijene bağlanır ve akciğerden aldığı oksijeni vücudun bütün bölgelerine taşır.

Kırmızı kan hücreleri ve hemoglobinin sürekli üretilmesi için sağlıklı bir kemik iliğine, demire ve folik asit gibi vitaminlere ihtiyaç vardır.
Folik asit bir vitamindir ve vücutta hücre yapımı (kırmızı kan hücreleri) için gereklidir. Vücut fazla kolik asit depolayamaz. Sürekli olarak folik asit almak gerekir. Birçok yiyecek folik asit içerir: ıspanak, brokoli, yeşil fasulye, karaciğer, patates , kuşkonmaz, marul,mercimek, avacado.vs. Normal, dengeli bir diyet yeteri miktarda folik asit içerir. Bununla birlikte folik asit eksikliği anemiye ve diğer belirtilere sebep olabilir.

Eksikliğinin belirtileri şunlardır:
Yorgunluk
Enerjisizlik(letarji)
Baş dönmesi, Bayılma hissi
Kolayca nefessiz Kalma

Daha az yaygın belirtiler ise şunlardır:
Baş ağrıları
Kalp atışının kolayca hızlanması (çarpıntı)
Tat duyusunun değişmesi ve azalması
Kulaklarda çınlama
Solgun görünüm
Ellerde Uyuşma
Ayaklarda Uyuşma
Depresyon….

Folik asit 1000mikrogramdan fazla alınmamalıdır..Kullanmadan ömce B12 Vitamini düzeyine bakılmalıdır..Eğer düşükse önce B12 düzeyi yükseltilmelidir..Aksi taktirde kalıcı beyin ve sinir hasarına sebebiyet verebilir..Genel olarak 50 yaş itibariyle B12 eksikliği herkeste gözlenmektedir…Hafıza, beyin ve kalp ve dolaşım sağlığı için hayati önem taşır…

Şifa olsun….

(/Araştırma//Vit-amin.net/)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.